Rent a car KPI'ları: kullanım oranı, RPD ve RPU nasıl hesaplanır?

Kısa cevap: dört gösterge, dört formül

Bu tanımlar Hertz ve Avis Budget Group yıllık raporlarındaki (10-K) gösterge tanımlarına dayanır. Avis, kendi hesabının başka şirketlerin benzer adlı göstergeleriyle birebir karşılaştırılamayabileceğini de not eder; burada küçük ve orta ölçekli bir kiralama firmasının uygulayabileceği sade hâllerini veriyoruz.

Önce temel birim: kiralama günü

Dört göstergenin ortak taşı kiralama günüdür: araçların kirada geçirdiği 24 saatlik dönemlerin toplamı. Hertz yarım kalan dönemi de bir gün sayar. 3,5 günlük bir kiralama 4 kiralama günüdür. Firmanızda bu kural sözleşmedeki fiyatlandırmayla aynı olmalı; aksi hâlde RPD olduğundan yüksek ya da düşük çıkar.

Kullanım oranı: filonun ne kadarı çalışıyor?

Avis kullanım oranını kiralama günlerinin kiralanabilir gün sayısına bölümü olarak tanımlar; kiralanabilir gün, ortalama filo ile dönemdeki gün sayısının çarpımıdır. Hertz de satışa ayrılan araçları filodan çıkarır, ama serviste geçen günleri çıkarmaz. Yani serviste, kazada ya da boşta bekleyen araç oranı düşürür. Bu bilinçli bir tercihtir: servis süresi de verimlilik meselesidir.

Gün başı gelir (RPD): fiyat seviyeniz

RPD, kira gelirinin kiralama gününe bölümüdür; ortalama günlük kira bedelinin (ADR) sektördeki karşılığıdır. Fiyat kararlarının etkisini en doğrudan bu gösterge gösterir. Ek hizmetleri (çocuk koltuğu, tam koruma) dahil edip etmediğinizi baştan seçin ve hep aynı şekilde hesaplayın.

Araç başı aylık gelir (RPU): bir araç ayda ne kazandırıyor?

RPU, gelirin ortalama filoya ve ay sayısına bölümüdür. Hertz bu göstergeyi, aracın sahip olunan ya da kiralanan olmasından bağımsız olarak filonun gelir üretkenliğini ölçmek için kullanır. RPU aslında diğer iki göstergenin çarpımıdır: RPU = RPD × kullanım oranı × aydaki gün. Fiyatı yükseltip kullanımı düşüren bir karar RPU'yu yerinde saydırabilir; RPU bu yüzden ikisini birlikte okumanın en kısa yoludur.

Araç başı aylık amortisman (DPU): aracın maliyeti

DPU, dönem amortismanının ortalama filoya ve ay sayısına bölümüdür. Hertz bu göstergenin araç maliyetini nasıl yönettiğini yansıttığını ve sektördeki diğer şirketlerle karşılaştırma sağladığını belirtir. RPU ile DPU arasındaki fark, bir aracın işletme giderinden önce ayda ne bıraktığını kabaca gösterir.

20 araçlık bir filoda örnek hesap

30 günlük bir ayda 20 araçlık bir filo düşünün. Rakamlar mekanizmayı göstermek için kurulmuş bir örnektir, sektör ortalaması değildir.

Aynı filo fiyatı %10 artırıp kullanım oranı %75'ten %66'ya düşerse RPD ₺3.300'e çıkar ama RPU ₺65.340'a iner. Tek başına RPD'ye bakan yönetici bu kararı başarı sanar; RPU gerçeği gösterir.

Hesaplarken sık yapılan hatalar

• Ay sonundaki araç sayısını kullanmak: ay içinde filoya giren ya da satılan araçlar yüzünden payda yanlış olur. Ortalama filoyu, aracın filoda olduğu günlerden hesaplayın.
• Yarım ayı tam ayla kıyaslamak: içinde bulunulan ayın ilk 20 gününü geçen ayın tamamıyla karşılaştırmayın; aynı gün sınırında kıyaslayın.
• İptal ve onay bekleyen rezervasyonları saymak: gerçekleşmeyen kiralama, kiralama günü değildir.
• İş ortağının aracıyla yapılan işi kendi filonuza yazmak: kendi aracınız çalışmadıysa kullanım oranınızı şişirir.

RentOkey'de bu göstergeler nerede?

RentOkey'in Rapor Kütüphanesi'ndeki Filo ölçüleri raporu bu dört göstergeyi ay ay ve geçen yılın aynı dönemiyle hazır verir; her göstergenin formülü raporun içinde yazar ve tablo tek tıkla Excel'e iner. Ayrıntılar: Raporlama ve filo analizi. Göstergeleri fiyat ve filo kararlarına nasıl çevireceğinizi Doğru metriklerle filo kârlılığını artırma yazımızda anlattık.

Kaynaklar

• Hertz Global Holdings, 2024 yıllık raporu (Form 10-K) — Transaction Days, Vehicle Utilization, Total RPD, Total RPU ve Depreciation Per Unit tanımları.
• Avis Budget Group, 2024 yıllık raporu (Form 10-K) — rental days, revenue per day ve vehicle utilization tanımları.